Tên các quốc gia xưa và nay - Vương Trung Hiếu

Dưới đây là tên các quốc gia độc lập chính danh (dựa trên luật) và độc lập trên thực tế. Theo Công ước Montevideo về quyền và nhiệm vụ của các quốc gia (Montevideo Convention on the Rights and Duties of States - 1933), một quốc gia có chủ quyền phải có dân số ổn định, lãnh thổ xác định, có chính phủ và khả năng quan hệ với các nước khác. Ngoài ra, chúng tôi giới thiệu thêm những quốc gia đã đổi tên và những nước không còn tồn tại. Bên cạnh tên gọi các quốc gia hiện nay bằng tiếng Anh, Pháp, Việt… chúng tôi dẫn thêm tên cũ của một số nước, có thể xem là từ cổ vì ít sử dụng hiện nay trong văn bản tiếng Việt tại Việt Nam.

 

A

Ả Rập Saudi: Sa Đặc A Lạp Bá 沙特阿拉伯

Afghanistan: A Phú Hãn 阿富汗

Albania: A Nhĩ Ba Ni Á 阿尔巴尼亚

Algérie : A Nhĩ Cập Lợi Á阿尔及利亚

Andorra: An Đại Nhĩ 安道尔

Angola: An Ca Lạp 安哥拉

Antigua và Barbuda: An Đề Qua Hòa Ba Bố Đạt 安提瓜和巴布达

Argentina: Á Căn Đình 阿根廷

Armenia : Á Mỹ Ni Á 亞美尼亞

Australia: Úc (viết rút gọn từ Úc Đại Lợi Á 澳大利亚)

Austria: Áo (viết rút gọn tử Áo Địa Lợi 奥地利)

Azerbaijan: A Tắc Bái Cương 阿塞拜疆

B

Bahamas : Ba Ha Mã 巴哈马

Bahrain: Ba Lâm巴林

Bangladesh: Mạnh Gia Lạp 孟加拉

Barbados: Ba Ba Đa Tư 巴巴多斯

Belarus: Bạch Nga La Tư 白俄罗斯

Belgium: Bỉ (viết rút gọn từ Bỉ Lợi Thì 比利时)

Belize: Bá Lợi Tư 伯利兹

Bénin: Bối Trữ 贝宁

Bhutan: Bất Đan: 不丹

Bolivia: Ba Lợi Duy Á 钯 利 潍 亞

Bosna và Hercegovina: Ba Tư Ni Á Hòa Hắc Tắc Ca Duy Na 波斯尼亚和黑塞哥维那

Botswana: Ba Trát Na 波札那

Brasil: Ba Tây 巴 西

Brunei : Vấn Lai 汶莱

Bulgaria: Bảo Gia Lợi Á 保加利亚

Burkina Faso: Bố Cát Nạp Pháp Tác 布吉納法索

Burundi: Bồ Long Địa 蒲隆地

C

Cabo Verde: Phật Đắc Giác 佛得角

Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE): A Lạp Bá Liên Hiệp Tù Trường Quốc 阿拉伯联合酋长国

Cameroon (hay Cameroun): Khách Mạch Long 喀麦隆

Campuchia: Cao Miên 高 綿 (bây giờ Trung Quốc gọi là Giản Phố Trại 柬埔寨)

Canada: Gia Nã Đại 加 拿 大

Central Africa: Trung Phi 中非

Chile: Chí Lợi hay Trí Lợi 智利

China: Trung Hoa 中华 (ngày nay gọi là Trung Quốc 中国)

Colombia: Ca Luân Bi Á 哥伦比亚

Comoros: Cát Ma 葛摩

Cộng hòa Congo (Congo-Brazzaville): Cương Quả Cộng hòa quốc 刚果共和国

Cộng hòa Dân chủ Congo (République Démocratique du Congo): Cương Quả Dân chủ Cộng hòa quốc 刚果民主共和国

Cộng hoà Dominicana: Đa Minh Ni Gia 多明尼加

Cook: Khố Khắc 库克

Costa Rica: Ca Tư Đạt Lê Gia 哥斯达黎加

Côte d'Ivoire (Bờ biển Ngà): Khoa Đặc Địch Ngõa 科特迪瓦

Croatia: Khắc La Địa Á 克罗地亚

Cuba: Cổ Ba 古巴

Czech (Séc): một nước tách ra từ Tiệp Khắc 捷克

D

Denmark: Đan Mạch 丹麦

Djibouti: Cát Bố Đề 吉布提

Dominica: Đa Mễ Ni Khắc 多米尼克

Đông Timor (Timor-Leste): Đông Đế Vấn 东帝汶

E

Ecuador: Ách Qua Đa Nhĩ 厄瓜多尔

Egypt: Ai Cập 埃及

El Salvador: Tát Nhĩ Ngõa Đa 萨尔瓦多

Eritrea: Ách Lập Đặc LÝ Á 厄立特里亚

Estonia: Ái Sa Ni Á 爱沙尼亚

Ethiopia: Ai Tắc Nga Bỉ Á 埃塞俄比亚

F

Fiji: Phi Tế 斐濟

Finland: Phần Lan (viết chệch từ chữ “Phân Lan” 芬兰)

France: Pháp (viết rút gọn từ “Pháp Lan Tây” - hiện nay Trung quốc gọi là “Pháp quốc” 法国)

G

Gabon: Gia Bồng 加蓬

Gambia: Cương Bỉ Á 冈比亚

Germany: Đức (viết rút gọn từ Đức quốc 德国), tên cũ: Nhật Nhĩ Man 日耳曼)

Ghana: Gia Nạp 加纳

Greece: Hy Lạp 希腊

Grenada: Cách Lâm Nạp Đạt 格林纳达

Gruzia: Cách Lỗ Cát Á 格鲁吉亚

Guatemala: Nguy Địa Mã Lạp 危地马拉

Guinea Xích Đạo: Xích Đạo Kỷ Nội Á 赤道几内亚

Guiné-Bissau: Ky Nội Á Bỉ Tác 幾內亞比索

Guinée: Kỷ Nội Á 几内亚

Guyana: Khuê Á Na 圭亞那

H

Haiti: Hải Địa 海地

Honduras: Hồng Đô Lạp Tư 洪都拉斯

Hong Kong: Hương Cảng 香港

Hungary: Hung Gia Lợi 匈 加 利 (hiện nay Trung Quốc gọi là Hung Nha Lợi 匈牙利)

I

Iceland: Băng Đảo 冰岛

India: Ấn Độ 印度

Indonesia: Ấn Độ Ni Tây Á 印度尼西亚 (hay Nam Dương 南 洋)

Iran: Y Lãng 伊朗

Iraq: Ba Tư 波 斯 (hiện nay Trung Quốc gọi là Y Lạp Khắc 伊拉克)

Ireland (Ai-len): Ái Nhĩ Lan 爱尔兰

Israel: Do Thái 猶 太 (hiện nay Trung Quốc gọi là Dĩ Sắc Liệt 以色列)

Italia: Ý (viết rút gọn từ Ý Đại Lợi 意大利)

J

Jamaica: Nha Mãi Gia 牙买加

Japan: Nhật Bản 日本

Jordan: Ước Đán 约旦

K

Kazakhstan: Hà Tác Khắc Tư Thản 哈萨克斯坦

Kenya: Khải Ni Á 肯尼亚

Kiribati: Cơ Lý Ba Tư 基里巴斯

Kosovo: Khoa Tác Ốc 科索沃

Kuwait: Khoa Uy Đặc 科威特

Kyrgyzstan: Cát Nhĩ Cát Tư Tư Thản 吉尔吉斯斯坦

L

Laos (Lào): Lão Qua 老挝 hay Ai Lao 埃 牢

Latvia: Lạp Thoát Duy Á 拉脫維亞

Lesotho: Lai Tác Thác 莱索托

Liban: Lê Ba Nộn 黎巴嫩

Liberia: Lợi Bỉ Lý Á 利比里亚

Libya: Lợi Bỉ Á 利比亚

Liechtenstein: Liệt Chi Đôn Tư Đăng 列支敦斯登

Litva: Lập Đào Uyên 立陶宛

Luxembourg: Lô Sâm Bảo 卢森堡

M

Macedonia: Mã Ki Đốn 馬其頓

Madagascar: Mã Đạt Gia Tư Gia 马达加斯加

Malawi: Mã Lạp Duy 马拉维

Malaysia: Mã Lai (viết rút gọn từ Mã Lai Tây Á 马来西亚)

Maldives: Mã Nhĩ Đại Phù 马尔代夫

Mali: Mã Lý 马里

Maroc: Ma Lạc Ca 摩洛哥

MarshalI (quần đảo): Mã Thiệu Nhĩ 馬紹爾

Mauritanie: Mao Lý Tháp Ni Á 毛里塔尼亚

Mauritius: Mao Lý Cầu Tư 毛里求斯

Mexico: Mặc Tây Ca 墨西哥

Micronesia: Mật Khắc La Ni Tây Á 密克罗尼西亚

Moldova: Ma Nhĩ Đa Ngõa 摩尔多瓦

Monaco: Ma Nạp Ca 摩纳哥

Mongolia: Mông Cổ 蒙古

Montenegro: Mông Đặc Nội Ca La 蒙特內哥羅

Mozambique: Mạc Tang Bỉ Khắc 莫桑比克

Myanmar (hay Burma): Miến Điện (viết trại từ Miễn Điện 缅甸)

N

Nam Sudan: Nam Tô Đan 南蘇丹

Namibia: Nạp Mễ Bỉ Á 纳米比亚

Nauru: Nặc Lỗ 諾魯

Nepal: Ni Bạc Nhĩ 尼泊尔

Netherlands: Hà Lan 荷兰

New Zealand: Tân Tây Lan 新西兰

Nicaragua: Ni Gia Lạp Qua 尼加拉瓜

Niger: Ni Nhật Nhĩ 尼日尔

Nigeria: Nại Cập Lợi Á 奈及利亞

Niue: Nữu Ai 紐埃

North Korea: Triều Tiên 朝鲜

Norway: Na Uy 挪威

O

Oman: A Mạn 阿曼

P

Pakistan: Ba Cơ Tư Thản 巴基斯坦

Palau: Bạch Lưu 帛琉

Palestine: Ba Lặc Tư Thản 巴勒斯坦

Panama: Ba Nã Mã 巴拿马

Papua New Guinea: Ba Bố Á Tân Kỷ Nội Á 巴布亚新几内亚

Paraguay: Ba Lạp Khuê 巴拉圭

Peru: Bí Lỗ 秘鲁

Philippines: Phi Luật Tân 菲律宾

Poland: Ba Lan 波兰

Portugal: Bồ Đào Nha 葡萄牙

Q

Qatar: Ca Tháp Nhĩ 卡塔尔

R

România (Rumani): Lỗ Ma Ni (hiện nay Trung Quốc gọi là La Mã Ni Á 羅馬尼亞)

Russia: Nga (viết rút gọn từ Nga La Tư 俄罗斯)

Rwanda: Lô Vượng Đạt 卢旺达

S

Saint Kitts và Nevis: Thánh Khắc Lí Tư Đa Phúc Cập Ni Duy Tư 聖克里斯多福及尼維斯

Saint Lucia: Thánh Lô Tây Á 圣卢西亚

Saint Vincent và Grenadines: Thánh Văn Sâm Đặc Hòa Cách Lâm Nạp Đinh Tư 圣文森特和格林纳丁斯

Samoa: Tát Ma Á 萨摩亚

San Marino: Thánh Mã Lực Nặc 圣马力诺

São Tomé và Príncipe: Thánh Đa Mĩ Hòa Phổ Lâm Tây Bỉ 圣多美和普林西比

Scotland: Tô Cách Lan 蘇格蘭

Sénégal: Tắc Nội Gia Nhĩ 塞内加尔

Serbia: Tắc Nhĩ Duy Á 塞尔维亚

Seychelles: Tắc Thiệt Nhĩ 塞舌尔

Sierra Leone: Tắc Lạp Lợi Ngang 塞拉利昂

Singapore: Tân Gia Ba 新加坡, Tinh Gia Ba 星嘉坡 (hay 星加坡) và hai cái tên rút gọn là Tinh Châu 星洲 (đảo Singapore) và Tinh Quốc 星國 (nước Singapore). Ngoài ra, còn có tên khác là Thạch Lặc 石叻.

Síp: Tái Phổ Lặc Tư 賽普勒斯

Slovakia: Tư Lạc Phạt Khắc 斯洛伐克

Slovenia: Tư Lạc Văn Ni Á 斯洛文尼亚

Solomon (quần đảo): Sở La Môn 所罗门

Somalia: Sách Mã Lí 索马里

South Africa: Nam Phi 南非

South Korea: Hàn Quốc (rút gọn từ Đại Hàn dân quốc 大韩民国)

Spain: Tây Ban Nha 西班牙

Sri Lanka: Tư Lí Lan Ca 斯里蘭卡

Sudan: Tô Đan 苏丹

Suriname: Tô Lợi Nam 蘇利南

Swaziland: Tư Uy Sĩ Lan 斯威士兰

Sweden: Thụy Điển 瑞典

Switzerland: Thụy Sĩ 瑞士

Syria: Tự Lợi Á 叙利亚

T

Taiwan: Đài Loan 臺灣 (hiện nay gọi là Trung Hoa dân quốc 中華民國)

Tajikistan: Táp Cát Khắc Tư Thản 塔吉克斯坦

Tanzania: Thản Tang Ni Á 坦桑尼亚

Tchad (hay Chad): Tác Đắc 乍得

Thailand (Thái Lan): Xiêm La 暹羅 (hiện nay Trung Quốc gọi là Thái quốc 泰国)

Togo: Đa Ca 多哥

Tonga: Đông Gia 東加

Trinidad và Tobago: Thiên Lí Đạt Cập Thác Ba Ca 千里達及托巴哥

Tunisia: Đột Ni Tư 突尼斯

Turkey: Thổ Nhĩ Kỳ 土耳其

Turkmenistan: Thổ Khố Man Tư Thản 土库曼斯坦

Tuvalu: Đồ Ngõa Lư 圖瓦盧

U

Uganda: Ô Can Đạt 乌干达

Ukraina: Ô Khắc Lan 乌克兰

United Kingdom: Anh Cát Lợi 英吉利 (hiện nay Trung Quốc gọi là Anh quốc 英国)

United States: Hoa Kỳ 花 旗 hoặc Mỹ 美 (viết rút gọn từ Mỹ quốc 美国)

Uruguay: Ô Lạp Khuê 乌拉圭

Uzbekistan: Ô Tư Biệt Khắc Tư Thản 乌兹别克斯坦

V

Vanuatu: Ngõa Nỗ Á Đồ 瓦努阿图

Vatican: Phạn Đế Cương 梵蒂冈

Venezuela: Ủy Nội Thụy Lạp 委內瑞拉

Việt Nam: người Trung Quốc gọi là 越南

Y

Yemen: Dã Môn 也门

yougoslavia: Nam Tư 南 斯

Z

Zambia: Tán Bỉ Á 赞比亚

Zimbabwe: Tân Ba Uy 辛巴威

 

NHỮNG QUỐC GIA KHÔNG CÒN TỒN TẠI

Austria-Hungary Empire: Áo – Hung đế quốc 奥匈帝国

Confederate States of America, gọi tắt Confederate States (Liên minh miền Nam Hoa Kỳ hay Hợp bang miền Nam Hoa Kỳ): người Trung Quốc gọi là Mỹ Lợi Kiên liên minh quốc 美利堅聯盟國

Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Yemen: người Trung Quốc gọi là Dã Môn Dân chủ Nhân dân Cộng hòa quốc 也门民主人民共和国

Cộng hòa miền Nam Việt Nam: người Trung Quốc gọi là Việt Nam Nam phương Cộng hòa quốc 越南南方共和國

Czechoslovakia: Tiệp Khắc (viết rút gọn từ Tiệp Khắc Tư Lạc Phạt Khắc 捷克斯洛伐克)

Deutsche Demokratische Republik (Cộng hòa Dân chủ Đức): cách gọi cũ “Đông Đức” 東德

Federal Republic of Central America: Trung Mỹ châu liên bang Cộng hòa quốc 中美洲联邦共和国

Golden Horde (Kim trướng Hãn quốc): Khâm Sát Hãn quốc 欽察汗國

Gran Colombia (Đại Colombia): Đại Ca Luân Bỉ Á 大哥倫比亞

Mali Federation (Liên bang Mali): Mã Lí liên bang马里联邦

Peru-Bolivian Confederation (Liên bang Peru-Bolivia): Bí Lỗ Pha Lợi Duy Á bang liên 秘魯-玻利維亞邦聯)

Polish-Lithuanian Commonwealth hay The Commonwealth of the Two Nations (Thịnh vượng chung Ba Lan và Litva): Ba Lan Lập Đào Uyên 波蘭立陶宛

United Arab Republic (Cộng hòa Ả Rập Thống nhất): Liên hiệp Á Lạp Bá Cộng hòa quốc 聯合阿拉伯共和國

United Kingdom of the Netherlands (Vương quốc Liên hiệp Hà Lan): Hà Lan liên hiệp vương quốc 荷蘭聯合王國

Việt Nam Cộng hòa: người Trung Quốc gọi là Việt Nam Cộng hòa quốc 越南共和國

West Indies Federation (Liên bang Tây Ấn): Tây Ấn Độ quần đảo liên bang 西印度群島聯邦)

Yugoslavia: Nam Tư (viết rút gọn từ Nam Tư Lạp Phu 南斯拉夫).

 

VƯƠNG TRUNG HIẾU