Thờ cúng Ông Địa - Thần Tài là tập tục có xuất xứ từ Nam Bộ, về sau ảnh hưởng lan tỏa đến các vùng miền khác và phổ biến khắp Việt Nam. Ông Địa được xem là vị thần trông coi khu đất nơi ngôi nhà của gia chủ đang tọa lạc. Thần Tài dược xem là vị thần phò hộ tài lộc và may mắn trong làm ăn mua bán. Hai vị thần thường được thờ chung trong một tran thờ đặt trên nền nhà, bên trong có hai pho tượng. Tượng Ông Địa là cụ già mập mạp, bụng phệ, miệng vui cười, mặc trang phục bình dân và để hở ngực, đầu vấn khăn. Tượng Thần Tài là cụ già râu dài và bạc, mặc quan phục nghiêm trang, đầu đội mão, tay cầm thỏi vàng. Quá trình hình thành và biến đổi của tín ngưỡng nầy khá phức tạp, liên quan đến quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa Việt - Hoa ở Nam Bộ.

>> Đọc tiếp...

Vào ngày rằm tháng Giêng, hàng ngàn người dân địa phương và du khách các nơi đã hào hứng tham dự lễ Cầu an Thượng nguơn [1] của miếu Âm Nhơn dưới chân núi Sam. Đây là nghi lễ có bề dầy lịch sử hàng trăm năm, thể hiện tinh thần chia sẻ và tưởng nhớ những người không may nằm xuống trong công cuộc chinh phục đất phương Nam, đồng thời phản ánh sự giao thoa văn hóa giữa các tộc người cộng cư trên vùng biên địa Châu Đốc.

>> Đọc tiếp...

An Giang là tỉnh nằm ở phía Tây Nam tổ quốc, có diện tích đứng thứ tư và dân số đứng đầu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Tỉnh có địa hình khá đa dạng, với hình thể nhìn chung gần giống tam giác, có thể chia thành ba khu vực:

>> Đọc tiếp...

Chùa Thành Hoa tọa lạc trên cù lao Giêng, thuộc xã Tấn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Điều thú vị là, ngôi chùa được mọi người biết đến với tên gọi khá độc đáo: chùa Đạo Nằm. Sở dĩ như thế vì vị tôn sư sáng lập từng tu hành theo một phương pháp kỳ lạ là ngọa thiền (nằm thiền). Do vậy, người dân gọi ông là ông Đạo Nằm, rồi tên ngôi chùa cũng được gọi theo như thế. Ngày nay, chùa Thành Hoa không chỉ là điểm đến thu hút đông đảo khách hành hương, mà những câu chuyện về ông Đạo Nằm vẫn còn được nhiều người nhắc nhở.

>> Đọc tiếp...

Người viết nghiên cứu về văn hóa An Giang, hoặc người đọc các tác phẩm về chủ đề nầy, chắc hẳn không ít lần bắt gặp những trích dẫn được ghi là tham khảo từ Những trang về An Giang của Trần Thanh Phương. Tuy nhiên, quyển sách ấy ra sao thì ít người biết, vì nó đã ra đời cách nay 40 năm.

>> Đọc tiếp...

Đầu tháng 3 năm 2024, mạng xã hội bỗng xôn xao về hiện tượng được gọi là “cồn nổi” ở tỉnh An Giang. Đó thực chất là một bãi bồi trên sông Hậu, nằm cách cù lao Năng Gù khoảng 100 mét, tức xã Bình Thủy, huyện Châu Phú. Đây là hiện tượng tự nhiên bình thường trên các dòng sông, nhưng nhiều người đã lợi dụng nó để tuyên truyền mê tín dị đoan. Qua phân tích về các địa danh ở địa phương, chúng tôi xin góp thêm một góc nhìn về hiện tượng nầy. 

>> Đọc tiếp...

Giỗ tổ sân khấu ngày 12 tháng 8 âm lịch hằng năm đã trở thành ngày lễ quen thuộc ở Việt Nam. Đây là dịp để giới nghệ sĩ bày tỏ lòng tri ân đến các bậc tiền nhân đã có công xây dựng và phát triển ngành sân khấu. Đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về ngày giỗ tổ sân khấu, song trên các phương tiện truyền thông vài năm gần đây thỉnh thoảng vẫn xuất hiện những tranh luận về ngày lễ nầy. Bài viết dưới đây không phải là một nghiên cứu về ngày giỗ tổ sân khấu, mà chỉ mang tính trao đổi về một số vấn đề đang được chú ý hiện nay.

>> Đọc tiếp...

Chằn tinh hay bà chằn được dân gian Việt Nam xem là một dạng yêu quái. Đối tượng nầy được nhắc đến phổ biến nhứt ở Tây Nam Bộ và nổi tiếng hơn cả trong truyện cổ tích Thạch Sanh - Lý Thông. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn nhiều cách lý giải khác nhau về chằn tinh / bà chằn. Vậy, thật sự đó là gì?

>> Đọc tiếp...

Vệ Thủy là tên một ngôi miếu nằm ở phường Vĩnh Mỹ, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Song, khởi thủy đó là tên một đội thủy binh ở tỉnh An Giang dưới triều Nguyễn, từng lập nhiều công lao trong việc bảo vệ vùng biên thùy Tây Nam, đồng thời tham gia chống Pháp trong những ngày đầu thực dân đến xâm lược đất An Giang. Ngày nay, miếu Vệ Thủy là nơi người dân địa phương tôn thờ hai vị lãnh đạo của đội thủy binh năm xưa, đó là ông Đỗ Đăng Tào và ông Lê Văn Sanh.

>> Đọc tiếp...

Ramadan là tháng nhịn ăn của tín đồ Islam (Hồi giáo) trên toàn thế giới, diễn ra vào tháng 9 Hồi lịch. Trong suốt tháng, tín đồ không được ăn uống từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn, nhằm thể hiện ý nghĩa chia sẻ với những người nghèo đói và rèn luyện khả năng tiết chế những cám dỗ vật chất. Tại tỉnh An Giang, cộng đồng người Chăm theo tôn giáo Islam hằng năm long trọng đón mừng tháng thánh lễ nầy, góp phần vào sự phong phú cho diện mạo văn hóa địa phương.

>> Đọc tiếp...

Ngày 5/12/2013, đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO - Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc - công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đó là vinh dự to lớn cho văn hóa dân tộc nói chung và âm nhạc nói riêng. Đến nay, việc bảo tồn và phát huy giá trị Đờn ca tài tử chưa phải là điều quá lo lắng, bởi không chỉ đợi đến khi được vinh danh, mà trước đó di sản nầy đã luôn được nhân dân lưu truyền rộng rãi, khó có thể bị mai một. Song, nhìn điều ấy, chúng ta không khỏi chạnh lòng cho một loại hình nghệ thuật vốn là cái nôi hình thành nên đờn ca tài tử, nhưng đang dần bị lãng quên, đó là nhạc lễ Nam Bộ.

>> Đọc tiếp...

Trong kho tàng nghệ thuật dân gian phong phú của người Việt ở Nam Bộ, có những loại hình được mang từ Bắc Bộ và Trung Bộ vào, cũng có những loại hình được tiếp nhận hoặc ảnh hưởng từ các tộc người cận cư, nhưng lại có những loại hình được được sáng tạo ra trên vùng đất mới. Chúng ta không khó để có thể kể đến nhạc lễ, hát bội, nói thơ Vân Tiên, nói thơ Bạc Liêu, sắc bùa Phú Lễ, đờn ca tài tử, cải lương… Tất cả đã góp phần làm giàu cho đời sống văn hóa tinh thần đa sắc màu của cư dân nơi đây. Trong đó không thể không kể đến hát múa bóng rỗi.

>> Đọc tiếp...

Long Xuyên là một thành phố trẻ trung, năng động, trung tâm kinh tế - văn hóa quan trọng của tỉnh An Giang và khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Nếu xét về mặt lịch sử, Long Xuyên xưa là một trong những vùng đất được khai phá muộn nhứt ở miền Nam. Vậy mà vùng đất đó đã sớm định hình và phát triển với tốc độ vượt bật. Một nơi hoang hóa, ít dân, đời sống nghèo khó, chợ búa kém phát triển… đã vươn mình trở thành một đô thị mang tầm vóc lớn trong khu vực, xứng tầm với sự phát triển chung của đất nước.

>> Đọc tiếp...

Châu Đốc nằm cạnh biên giới Việt Nam - Cambodia là vùng đất cổ kính, có bề dày lịch sử, đậm dấu ấn văn hóa phương Nam. Địa thế Châu Đốc được nhiều người ca ngợi là “tiền tam giang hậu thất lãnh” tức là phía trước có ngã ba sông, sau lưng có dãy Thất Sơn hùng vĩ. Năm 2013, Châu Đốc trở thành thành phố đầu tiên không phải là tỉnh lỵ ở đồng bằng sông Cửu Long.

>> Đọc tiếp...

Đến hẹn lại lên, hằng năm cứ đến mùng 9 - 10 và 11 tháng 5 âm lịch, người dân khắp nơi lại về cù lao Năng Gù (xã Bình Thủy, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang) dự đại lễ Kỳ yên đình thần Bình Thủy. Đây là lễ hội văn hóa truyền thống của địa phương, mang ý nghĩa cầu mong bình an cho nhân dân, đồng thời kỷ niệm thành lập làng Bình Thủy (1783) và cũng là ngày giỗ của Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh (1700).

>> Đọc tiếp...